Het festival bood de geïnteresseerde liefhebber van Wilmink's oeuvre de mogelijkheid om kenmerkende hoogtepunten uit zijn werk opnieuw te beluisteren en te beleven. De legendarische Pathmosprinses kreeg tijdens het festival een prachtige heropvoering. Het Stabat Mater, het verhaal van moeder Maria die, onder het kruis staand, haar zoon ziet sterven, wordt op aangrijpende wijze gebracht in de eerste nacht van het festival. Jan Olifant, een theaterstuk voor drollenvangers en schetenjagers, vertelt het verhaal van de olifant die zijn eigen weg kiest. Deze hilarische kindervertelling werd tijdens het festival opnieuw ten tonele gebracht in een circustent op het Stationsplein.

En ook Leonard Bernsteins opera 'Candide', maakte deel uit van het programma-aanbod. Daarnaast heeft een keur aan artiesten, een drietal feestavonden verzorgd, met hun interpretatie van Wilmink's werk. Twee van deze avonden, die in Enschede geprogrammeerd stonden, werden gepresenteerd door Daphne Bunskoek. George Groot, één van de oprichters van Cabaret Don Quischocking, en daarmee één van de eerste afnemers van Wilmink’s werk (de Oude School) was de centrale presentator op 11 juni in Zwolle.

In de aanloop naar...en gedurende het festival

Expositie ‘Het ontstaan van Qua Art - Qua Science’
Vrijdag 29 mei om 16.30 uur werd met een ode voor Willem Wilmink de expositie geopend van het werk van de Ierse schilder Billy Foley uit Cork. De ode is van de hand van Jean Pierre Rawie, de beste levende sonnetten schrijver van Nederland. Singer-songwriter Ibo Bakker verzorgde de muzikale omlijsting van de opening. De expositie werd door Galerie Beeld & Aambeeld verzorgd als aanloop naar het Willem Wilmink Festival.

Festivalcafé
Tijdens de festivaldagen was MacBerlijn omgetoverd tot festivalcafé en daarmee het centrale punt voor de festivalorganisatie en artiesten. Elke middag was er festivallunch tussen 13.00 en 14.30 uur met interessante interviews, optredens en de laatste informatie rondom het festival.

Al op 23 mei vertelden twee leden van Quasimodo (René Vrieler en Fred van de Ven) bij MacBerlijn in het kader van 'Luisterrijk' over hun tijd met Willem Wilmink. Jarenlang was Quasimodo de vaste begeleidingsband van Willem Wilmink. Na de dood van Willem zijn de bandleden doorgegaan om zich te specialiseren in het maken van kindermuziekvoorstellingen.

CD 'Uit de tijd gekomen' - Herman van Veen zingt Willem Wilmink
Omdat Herman van Veen niet lijfelijk aanwezig kon zijn tijdens het festival heeft hij op een zeer eigen en indringende wijze blijk gegeven van zijn band met Willem Wilmink's teksten. Als opmaat naar het festival presenteerde hij zijn nieuwe CD 'Uit de tijd gekomen', waarin hij, samen met Edith Leerkes, 21 liedjes van Wilmink ten gehore brengt. 

Willem Wilmink op het spoor
Eveneens als opmaat naar het festival reed er gedurende een drietal dagen in mei een speciale Willem Wilmink gedichtentrein door de Provincie Overijssel. De dichter/schrijver Wilmink voelde zich nauw verbonden met Enschede, Twente en Overijssel. Om die verbondenheid te illustreren deed de trein twaalf NS stations in Overijssel aan.

Op vrijdag 15 mei startte de reis in Enschede en deed de promotiekaravaan achtereenvolgens de volgende plaatsen aan: Losser, Oldenzaal, Denekamp. Goor, Holten, Deventer en Olst. Op zaterdag 16 mei ging de reis van Enschede via Hengelo, Almelo, Wierden, Nijverdal, Zwolle, Steenwijk, Ommen, Hardenberg naar Vriezenveen. Op zondag 17 mei werden via het Museum Buurtspoor Haaksbergen en Boekelo aangedaan. Van de gehele reis is verslag gedaan door RTV Oost.

Presentatie Verzamelde Verhalen Willem Wilmink
Op vrijdag 5 juni werd bij Boekhandel Broekhuis de bundel "Verzamelde Verhalen" gepresenteerd. Deze bundel bevat Willem Wilmink's veelal autobiografische verhalen in één prachtband. De meeste daarvan zijn nu voor het eerst in een reguliere editie verschenen. Het boek opent met Kleine idylle, dat hij op 19-jarige leeftijd schreef. Het loopt vooruit op Ver van de stad, het jeugdboek over zijn verblijf op een boerderij tijdens de oorlog. Meer jeugdherinneringen komen aan bod in Het verkeerde pannetje, dat bekroond werd met de Nienke van Hichtumprijs. De Pedagogische herinneringenvormen het geestige relaas van zijn eenjarig leraarschap aan het Vossius Lyceum; in Twee broers verhaalt Wilmink over zijn scheiding en de rokkenjagerij die erop volgde. Hoogtepunt vormen honderd pagina’s nieuwe verhalen en cursiefjes die in de nalatenschap ontdekt werden: Mijnheer Trompetter en In het kort. Ze maken deze uitgave tot een bijzonder literair monument voor een groot en geliefd auteur. 

Educatief programma
In samenwerking met Quasimodo is een educatief programma ontwikkeld over het werk van Willem Wilmink. Dit programma wordt aangeboden aan de basisscholen en scholen in het voortgezet onderwijs in Overijssel. 

Schrijfworkshop voor kinderen:
Willem Wilmink, zo kwam ik hem tegen...
Je bent Willem Wilmink vast en zeker wel eens tegen gekomen. In een boek, een lied, in een gedicht of gewoon in de Javastraat in Enschede. Hij heeft zo veel gedichten, verhalen en liedjes voor kinderen geschreven. Nu kun jij, in je eigen verhaal of gedicht, opschrijven hoe jij Willem Wilmink bent tegen gekomen.

Deze schrijfworkshop is een initiatief van de bewoners van de Javastraat. 

Schrijfworkshop voor volwassenen
Willem Wilmink, zo kwam ik hem tegen...
Een schrijfworkshop waarbij je de kans krijgt om jouw herinneringen rond Willem Wilmink op papier te zetten. Want wie kwam Willem niet tegen, ergens in Enschede, op straat, in de bibliotheek, de kroeg, in gesprek met stads- en buurtgenoten? Hij was een man van verhalen.

Ook deze schrijfworkshop is een initiatief van de bewoners van de Javastraat. 

Stadswandeling
Stadswandeling vanaf Wilmink's geboortehuis Javastraat 167, via plekken die in zijn gedichten/verhalen voorkomen, naar z'n favoriete café Het Bolwerk aan de Stadsgravenstraat.

Tentoonstelling over Willem Wilmink
Op de begane grond van de Centrale Bibliotheek aan de Pijpenstraat 15, Enschede was vanaf 26 mei tot eind juni een tentoonstelling ingericht over Willem Wilmink. De tentoonstelling was ingericht rondom verschillende thema’s: de Javastraat, de Willem Wilminkschool, zijn theatervoorstellingen, de verschillende periodes in het leven van Willem Wilmink, gesigneerde werken en eerste drukken.

Wilmink lunch
Tijdens het hele festival, van 4 t/m 7 juni, kon men bij SamSam aan de Oude Markt in Enschede op zijn Wilmink's lunchen met een Broodje Haring of een Broodje Poep.

Lezing Gillis Dorleijn

Festivalprogramma

Het festivalprogramma kenmerkte zich door een grote diversiteit aan activiteiten. In het streven om zoveel mogelijk van het werk van de schrijver te doen uitvoeren door zowel professionals als amateurs is de organisatie ruimschoots geslaagd. De publieke belangstelling voor het festival is overweldigend te noemen. Zo was de voorstelling 'Ik droomde dat ik wakker was' al voordat het concrete programma bekend was volledig uitverkocht.

Het festival werd op donderdag 4 juni geopend met 'In den beginne'. De woorden zijn het begin en het eind van het festival. Illustere collega's, als Jean Pierre Rawie, Ivo de Wijs, Jan Boerstoel en Driek van Wissen, openden het festival met welgekozen woorden. Zij droegen teksten voor van hun collega Wilmink en óver hun vriend Willem. Gijs van Schoonhoven speelde op het kerkorgel improvisaties op de melodieën die Harry Bannink en anderen schreven op basis van Wilmink's teksten.

Driek van Wissen

Daarna konden bezoekers naar de uitvoering van Candide óf Het Optimisme, door Nationale Reisopera RAP in theater Concordia. Voltaire, de Franse filosoof uit de 17de eeuw, schreef een spraakmakend stuk over alle uithoeken van de menselijke ziel. Op satirische wijze fileert hij onze zwakheden en bekrompenheid. Een paar eeuwen later schreef Leonard Bernstein, de man van onder meer de West Side Story, er de muziek bij. Willem Wilmink kreeg als één van de weinigen toestemming om van het libretto een Nederlandse bewerking te maken. De Nationale Reisopera contracteerde Jan-Willem Schaafsma, Maartje Rammeloo, Ruth Willemse, Daniël Herman Mostert en Michiel van Lieshout voor een samengebalde versie van de Candide.

En voor wie er geen genoeg van kon krijgen brachten ook popbands werk van Wilmink ten gehore in Atak.

Programma vrijdag 5 juni 2009

De Kinderkamer - Diet Gerritsen & Bernadette van Agt (Rijksmuseum Twenthe)
Lunchconcert met de door Wilmink vertaalde cyclus 'In de kinderkamer' van Modeste Moessorgski, 'Het Lelijke Jonge Eendje' op muziek van Sergej Prokofjev en de 'Kinderszenen' van Robert Schumann door zangeres Diet Gerritsen en pianiste Bernadette van Agt.

Als je niets te doen hebt - Concordia i.s.m. Willem Wilmink School
De Willem Wilmink school is, het kan ook haast niet anders, nauw verbonden met Wilmink's werk. In de afgelopen maanden hebben de leerlingen van deze school zich intensief verdiept in het werk van de naamgever van hun school. Onder de titel 'Als je niets te doen hebt' lieten ze theater Concordia zinderen met hun prestaties. Niemand minder dan Gerda Havertong presenteerde het geheel. Met muzikale begeleiding van Nico-Jan Beckers en Ton Ouwehand.

Willem Wilmink Koor i.s.m. Quasimodo (Grote Kerk)
In de Enschedese jaren trad Willem Wilmink regelmatig op met de groep Quasimodo. Een programma dat met een lach en een traan steeds weer volle zalen trok. Als na afloop van een voorstelling een bewonderaar Wilmink een boek voorhield met de vraag er 'iets leuks' in te zetten, voldeed Willem graag aan dit verzoek. Met zwierige pen noteerde hij dan 'iets leuks Willem Wilmink'.

Quasimodo laat nog regelmatig van zich horen en heeft voor dit festival samenwerking gezocht met het Willem Wilmink projectkoor. Onder leiding van Rogier IJmker brengen zij met een frisse kijk op de arrangementen Wilmink's werk ten gehore, vormgegeven door regisseuse Marike Vijver.

Singer-songwriter Ibo Bakker (Helmertheater)
In het Helmertheater speelde singer-songwriter Ibo Bakker op indringende wijze werk van Willem Wilmink. De chansonnier en beeldend kunstenaar Ibo ontmoette Willem Wilmink tijdens zijn studietijd aan de AKI in Enschede. Het waren inspirerende gesprekken over poëzie, muziek en al dan niet vergeten artiesten. Ibo schreef en zong toen al jaren zijn eigen liederen. In 2002 werd Ibo gevraagd voor de productie 'Kijken met je ogen dicht' met uitsluitend liedteksten en gedichten van Wilmink. Twee jaar later mocht hij in het Letterkundig Museum in Den Haag de tentoonstelling over Wilmink openen met een optreden.

Programma zaterdag 6 juni 2009

Willem Wilmink voor iedereen (Grote Kerk). Iedereen die zich sterk verbonden voelt met een bepaald vers van Wilmink werd uitgenodigd om dit gedicht voor te dragen op het open podium in de Enschedese Grote Kerk.

Jan Olifant van Willem Wilmink - Stan Fritschy (Circustent op het Stationsplein). Een theatrale vertelling in dichtvorm over Jan Olifant. Jan Olifant is een stripverhaal uit 1978 van Willem Wilmink en Joep Bertram, uitgegeven door C.J Aarts, Den Haag. Jan Olifant houdt het in Circus Knie voor gezien. Hij trekt de wijde wereld in en raakt er op het verkeerde pad. Gelukkig komt hij een vrouwtjesolifant tegen. Ze krijgen een zoon. Die zoon wordt net zo groot, net zo melancholiek en kan net zo goed scheten laten als zijn vader.

De Pathmosprinses - Toonarbeidersbond Twente/OOGSTmuziektheatermakers
Deze musical werd door Willem Wilmink in samenwerking met componist/arrangeur Frank Deiman geschreven. Het is een veelzijdige volksmusical over het leven in Enschede in het begin van de jaren '50 van de vorige eeuw. Hierin treffen we onder meer het lied aan 'Donderdag oh donderdag, schoonste aller dagen'; het waren de jaren dat op de zaterdag nog volop gewerkt werd en de donderdag het middelpunt van de week was. Met medewerking van Diet Gerritsen, Annelies Lamm, Jan Garritsen, Jeroen van Haagen, Laurens ten Den, Frank Deiman, Fred v/d Ven en Yvonne Eykenaar.

Ik droomde dat ik wakker was (Nationaal Muziekkwartier)
Voor dit festival ontwikkelde Fred Florusse, op verzoek van de Stichting Willem Wilmink festival, een theaterproductie met als 'materiaal' een keur aan bekende artiesten. Hij laat alle facetten van Wilmink's schrijverschap aan bod komen. Presentatie van deze feestelijke avond in Enschede: Daphne Bunskoek. Op het podium: Herman Finkers, Frans van Deursen, Wieteke van Dort, Maarten van Roozendaal, Ernst Daniël Smid, Daniël Lohues, Joke Bruijs, Frank Groothof, Maaike Martens, Nathalie Baartman, Remko Vrijdag, Roos Rebergen (RoosBeef), Sara Kroos, Smadar Monsinos, Erik van Muiswinkel. Het orkest bestaat uit Gerhard Jeltes, Charly Angenois, Edwin Schimscheimer, Christiaan van Hemert, Louis Gerrits, Henk Ruiter onder leiding van Henk Ruiter. 

Stabat Mater – Pergolesi (Grote Kerk)
In de 13e eeuw dichtte een Italiaanse of Franse monnik een lied over Maria Moeder God's die staande onder het kruis haar stervende zoon beweent. De tekst is ontelbare malen vertaald en hertaald en door menig componist op muziek gezet. In het Nederlands taalgebied is het werk bekend in de vertaling van Joost van den Vondel. Willem Wilmink maakte op de muziek van Pergolesi zijn eigen Stabat Mater. Het vocaal vrouwenensemble Six Femmes werd in dit nachtconcert begeleid door het Rafaello Kwartet en organist Gijs van Schoonhoven. 

Programma zondag 7 juni 2009

Stadswandeling Willem Wilmink (startpunt Javastraat)
Een blokje om hoorde bij Willem's dagelijkse vreugden en later bij zijn dagelijkse plichten. Hij vond het fascinerend om in naburige straten naar binnen te blikken (zingende doden). Later werd het verplicht benen strekken vanwege gezondheidsproblemen. Deze wandelingen zijn een bron van inspiratie geweest. Onder begeleiding van goed ingelichte gidsen kon men Wilmink's sporen volgen. 

Een eigen hooglied (Grote Kerk)
Voor het jubilerend COC, de belangenvereniging voor homoseksueel Nederland, schreef Willem een eigen hooglied. Hij baseerde zich op de bijbelse tekst en maakte daar met een aantal kunstgrepen een aansprekende hedendaagse belevenis van. Bij de tekst van Willem Wilmink schreef Wim Beunders de muziek. Het koor en het ensemble, onder leiding van Yt Nicolai, zingen deze eigenzinnige maar ook romantische tekst. De verteller is Godfried Beumers, solisten zijn Esther Pierweijer, mezzosopraan, Michel Poels, bariton. 

Ballade van het verlangen – Notabene (Theater Concordia)
NotaBene maakt prachtige liedjesprogramma's met veel (nagelaten) werk van Willem Wilmink, maar ook met eigen werk. Marieke Moll, de dochter van Willem Wilmink, weet als geen ander de teksten van haar vader op de juiste manier te interpreteren. De grote kracht van de teksten ligt in het feit dat Willem met een simpel woord een prachtig beeld weet op te roepen. Vaak geeft hij een onverwachte, humoristische wending aan zijn teksten.

Ballade van het verlangen is een muzikaal-literair programma. Een muzikale achtbaan door een mensenleven. Daarbij komen aspecten aan bod als liefde, angst, dood, kinderen, tolerantie en respect. Het verlangen van de mens is de rode draad die de voorstelling aaneenrijgt. 

Het verkeerde pannetje (Nationaal Muziekkwartier)
Op zondagmiddag zijn kinderen meer dan welkom in de grote zaal van het Nationaal Muziekkwartier. Regisseur Fred Florusse 'kookte' in 'Het verkeerde pannetje' een voorstelling waarbij kinderen een humoristische kijk op hun ouders voorgeschoteld krijgen en ouders hun kinderen in een ander daglicht zien. Kortom, een voorstelling waarbij Wilmink op zijn best getoond wordt op het snijvlak van literatuur voor volwassenen en kinderen. De artiesten die deze middag op het toneel verschijnen zijn grotendeels degenen die 's avonds de voorstelling 'Ik droomde dat ik wakker was' gestalte geven.

Willem Wilmink Koor i.s.m. Quasimodo (Prismare)
In de Enschedese jaren trad Willem Wilmink regelmatig op met de groep Quasimodo. Een programma dat met een lach en een traan steeds weer volle zalen trok. Als na afloop van een voorstelling een bewonderaar Wilmink een boek voorhield met de vraag er 'iets leuks' in te zetten, voldeed Willem graag aan dit verzoek. Met zwierige pen noteerde hij dan 'iets leuks Willem Wilmink'.

Quasimodo laat nog regelmatig van zich horen en heeft voor dit festival samenwerking gezocht met het Willem Wilmink projectkoor. Onder leiding van Rogier IJmker brengen zij met een frisse kijk op de arrangementen Wilmink's werk ten gehore, vormgegeven door regisseuse Marike Vijver.

Waar komt Wilmink's poëzie vandaan? Lezing prof. Dr. Wim Gerritsen (Rijksmuseum Twenthe)
Willem Wilmink was een groot kenner van de Middeleeuwse literatuur. Hij vertaalde een belangrijk deel van de bestaande geschriften in werkbaar hedendaags Nederlands. De Beatrijs, de Burggravin van Vergi, Carmina Burana en Marike van Nieumeghen & Elkerlijc kregen onder zijn handen een nieuwe belevingswereld.

Ik droomde dat ik wakker was (Nationaal Muziekkwartier)
Voor dit festival ontwikkelde Fred Florusse, op verzoek van de Stichting Willem Wilmink festival, een theaterproductie met als 'materiaal' een keur aan bekende artiesten. Hij laat alle facetten van Wilmink's schrijverschap aan bod komen. Presentatie van deze feestelijke avond in Enschede: Daphne Bunskoek. Op het podium: Herman Finkers, Frans van Deursen, Wieteke van Dort, Maarten van Roozendaal, Ernst Daniël Smid, Daniël Lohues, Joke Bruijs, Frank Groothof, Maaike Martens, Nathalie Baartman, Remko Vrijdag, Roos Rebergen (RoosBeef), Sara Kroos, Smadar Monsinos, Erik van Muiswinkel. Het orkest bestaat uit Gerhard Jeltes, Charly Angenois, Edwin Schimscheimer, Christiaan van Hemert, Louis Gerrits, Henk Ruiter onder leiding van Henk Ruiter. 

De voorstelling 'Ik droomde dat ik wakker was'  was op 11 juni te zien in Theater De Spiegel te Zwolle. Het programma werd daar gepresenteerd door George Groot.

Partners

Het Willem Wilmink festival 2009 werd mede mogelijk gemaakt door bijdragen van:

Mede met dank aan de volgende sponsoren:
Kamer van Koophandel Oost Nederland Enschede
Ten Hag Makelaars Enschede
Koninklijke Grolsch NV Enschede
Koninklijke TenCate Almelo
NV Twentsche Kabel Holding Haaksbergen
Norit BV Borne
Betoncentrale en AGAR Holding BV Hengelo
Ferdinand Fransen Fonds Enschede
Stichting Roelvink-Fonds Enschede
Buma Cultuur

Landhuishotel De Bloemenbeek De Lutte
Landgoed De Wilmersberg De Lutte
Eden Star Hotel Hengelo
Woningcorporatie Domijn Enschede
KienhuisHoving advocaten en notarissen Enschede
Café Het Bolwerk Enschede
Eetcafé SamSam Enschede
Media Art Café Berlijn Enschede
Café Jansen & Janssen Enschede

<< terug naar Archief